Na terenie Polski panują bardzo zróżnicowane warunki glebowo-klimatyczne. W ostatniej dekadzie szczególnie wyraźnie zauważalne są zmiany termiczne, które istotnie wpłynęły na uprawę kapusty. Widać to m.in. w ewolucji doboru odmian kapust.

Zmiany te mają charakter złożony. Z jednej strony uprawy rolnicze mierzą się z coraz cieplejszymi i suchszymi sezonami, sprzyjającymi namnażaniu się szkodników, takich jak śmietka kapuściana, wciornastki czy bielinek kapustnik. Z drugiej strony ograniczana dostępność środków owadobójczych – wynikająca z proekologicznej polityki UE – utrudnia skuteczną walkę z tymi zagrożeniami.

Jakie czynniki wpływają na żerowanie wciornastków w kapuście?

Wciornastek w kapuście stał się jednym z najbardziej uciążliwych szkodników. Jego preferencje względem roślin są złożone i zależą nie tylko od struktury liścia czy zawartości cukrów. Istotną rolę odgrywa także sposób postrzegania otoczenia przez owada. Dzięki budowie oka złożonego z omatidiów wciornastki rozróżniają więcej barw niż człowiek oraz są bardzo wrażliwe na ruch. Preferują określone odcienie zieleni (prawdopodobnie zielononiebieskie), a także konkretne cechy morfologiczne roślin, takie jak struktura i woskowość liścia czy budowa główki kapusty.

Wciornastki zagrażają przede wszystkim kapuście głowiastej o długim okresie wegetacji. Szczególnie narażone są odmiany o luźniejszej strukturze główki, która umożliwia owadom wnikanie do jej wnętrza i znalezienie schronienia. W efekcie pełna ochrona kapust przechowalniczych przez cały, często 150-dniowy okres wegetacji, staje się niezwykle trudna.

Wciornastki w kapuście – zwalczanie poprzez zapobieganie

W odpowiedzi na te wyzwania producenci zaczęli poszukiwać odmian o krótszym okresie wegetacji, które jednocześnie nadają się do przechowywania. Alternatywnym rozwiązaniem jest także opóźnienie terminu sadzenia (np. z maja na czerwiec), co pozwala ominąć pierwszy nalot wciornastków i ograniczyć rozwój ich populacji. Właściwe nawadnianie również ogranicza rozwój wciornastków, które preferują suchą i gorącą pogodę, dodatkowo może mechanicznie zmywać część szkodników i ograniczać ich żerowanie.

Firma Hazera, wychodząc naprzeciw tym problemom, prowadzi szeroko zakrojone badania na terenie całej Polski – od doświadczeń hodowlanych na małych poletkach po testy wielkoobszarowe u producentów i w zakładach przetwórczych. Dzięki zapleczu hodowlanemu Grupy Limagrain możliwa jest selekcja odmian z wielu programów hodowlanych, co przekłada się na szerokie portfolio kapust dostosowanych do różnych warunków produkcji.

Wśród oferowanych odmian znajdują się takie, które wykazują mniejszą podatność na zasiedlanie przez wciornastki, co potwierdzono w wieloletnich testach. Dla ułatwienia ich identyfikacji opracowano specjalne oznaczenia.

Jakie odmiany kapusty o niższej podatności na wciornastki wybrać?

Poniżej przedstawiamy odmiany kapusty, które udowodniły swoją wartość w wieloletnich testach na terenie całej Polski. Uprawiane w różnych systemach sprostały naszym wymaganiom pod kątem zdrowotności i nie wykazały objawów żerowania. Są wśród nich zarówno odmiany przetwórcze, zwykle bardziej narażone na zasiedlanie przez wciornastka ze względu na delikatniejszą strukturę liści i wysoką zawartość cukrów, takie jak TYSON, jak i odmiany przechowalnicze LUCAS, CAMPBELL i ABEL, gdzie okres wegetacji trwa około 135-140 dni.

Wybór odpowiedniej odmiany kapusty powinien być dostosowany do specyfiki gospodarstwa i systemu produkcji. Warto pamiętać, że nawet niewielkie uszkodzenia spowodowane przez wciornastki w kapuście mogą znacząco obniżyć jakość plonu i wpłynąć na opłacalność produkcji.